Beslag op computer

Mag een gerechtdeurwaarder beslag op computer leggen?

In beginsel is beslag op computer wel mogelijk

Algemeen wordt aangenomen dat de schuldeisers het volledige vermogen van hun schuldenaar kunnen aanspreken voor de uitvoering van diens verbintenis tot het betalen van een som geld. Concreet betekent dit dat de schuldeisers het (gedeelte van het) vermogen van hun schuldenaar ten gelde kunnen maken of simpel gezegd verkopen. Zij doen hiervoor een beroep op een gerechtsdeurwaarder die op basis van een uitvoerbare titel – meestal is het een vonnis of een dwangschrift – uitvoerend roerend beslag legt op de goederen van de schuldenaar, dus ook beslag op computer. Het geld uit dit verkoop wordt dan gebruikt om de schulden van de beslagene schuldenaar te betalen.

Gronden van onbeslagbaarheid

Uit deze algemene regel bestaan er aantal uitzonderingen. Dus kan beslag op computer niet altijd. Meeste van deze uitzonderingen zijn te vinden in de bepalingen van het art. 1408 Gerechtelijk Wetboek. Er zijn nog enkele in andere wetten te vinden, zoals bijvoorbeeld Auteurswet. Bovendien zijn nog uitzonderingen die door de rechtspraak zijn gedefinieerd. Vanzelfsprekend is dat de goederen die niet in handel zijn, zijn ook niet voor beslag vatbaar.

Artikel 1408 Gerechtelijk wetboek

Uit de bepaling van dit artikel blijken onder anderen niet voor beslaag vatbaar te zijn:

  • de boeken en overige voorwerpen, nodig voor de voortzetting van studies of voor de beroepsopleiding van de beslagene of van de kinderen te zijnen laste die onder hetzelfde dak wonen (§1, 2º)
  • de goederen die de beslagene volstrekt nodig heeft voor zijn beroep, tot een waarde van (2.500 EUR) op het tijdstip van het beslag en naar keuze van de beslagene, behalve voor de betaling van de prijs van die goederen (§1, 3º)
Rechtspraak

Uit de rechtspraak van het Hof van Cassatie blijkt dat goederen die uitsluitend aan de persoon van de beslagene verbonden zijn, niet voor beslag vatbaar zijn. Hieronder vallen de persoonlijke documenten, familiefoto’s, dagboek, enz. Dit betekent dat men in het kader van uitvoerend roerend beslag deze dingen niet mag verkopen.

Goederen niet in handel

Goederen niet in handel zijn de goederen die per definitie niet verkocht kunnen of mogen worden. Hier valt bijvoorbeeld te denken aan persoonlijke rechten. Het is dus zinloos iets in beslag te nemen wat men niet kan verkopen.

Beslag op computer als hoofdzaak of bijzaak?

Vele goederen zijn samengesteld uit verschillende bestanddelen waarvan het ene deel dient om het bestaan van het andere deel mogelijk te maken. Hier valt te denken aan een foto waarbij het materiaal waarop de eigelijke foto zich bevindt dient om de foto te kunnen bewaren en te vertonen. Dit materiaal kan bijvoorbeeld papier, doek, glas, enz. zijn, maar kan ook een geheugenkaart of een computer zijn. Men hoeft niet te lang na te denken om te begrijpen dat niet het materiaal waarop de foto is afgebeeld waardevol is, maar de foto op zich. Dit materiaal is vervangbaar iets, maar de foto is uniek en niet vervangbaar. Hetzelfde geldt voor boeken, persoonlijke documenten, dagboeken en dergelijke – goederen, die men bijhoudt omwille van hun inhoud, maar niet omwille van de vorm of de drager. Hieruit volgt dat de inhoud van het goed een hoofdzaak vormt waarbij de drager slechts een bijzaak is. In principe volgt de bijzaak altijd zijn hoofdzaak. Dit moet ook gelden in het kader van uitvoerend roerend beslag op computer.

Vroeger en nu…

Vroeger gebruikte men een stuk fotopapier om zijn foto’s te bewaren én te vertonen of zelf te bekijken. In die tijden kreeg niemand een idee om een stuk fotopapier waarop een foto staat of zelfs een fotoalbum van die foto’s af te scheiden en de dragers te verkopen.  Nu gebruikt men een SD-kaart, een USB-stick of een harde schijf om zijn familiefoto’s te bewaren. Toch valt het moeilijk met deze middelen de foto’s te bekijken, daarvoor heeft met een scherm nodig. Dus een computer of een andere toestel met scherm is noodzakelijk. Hetzelfde geldt voor e-books – elektronische boeken – die dikwijls goedkoper zijn dan een papieren variant en veel gemakkelijker zijn om mee te nemen. En als het om de boeken gaan die nodig zijn voor de voortzetting van studies… Tja, een i-pad zou in dit geval niet vatbaar moeten zijn voor uitvoerend roerend beslag.

Stand van zaken

Terwijl vroeger geen enkele gerechtsdeurwaarder aan een idee kwam om de fotoalbums van de schuldenaar te verkopen wilt nu elke gerechtsdeurwaarder beslag op computer leggen en die te verkopen zonder zich af te vragen wat de inhoud en/of bestemming ervan is. Wij zijn getuige geweest van zo een verkoop waarbij een computer van het kind van de beslagene werd verkocht waarop niet alleen familiefoto’s stonden maar alles wat het kind voor haar studies nodig had inclusief nog af te werken papers en andere werken. Mag dat? In dit geval is het antwoord zeer duidelijk: zeker niet! Als gevolg van deze wandaad van een openbare ambtenaar hebben die mensen al hun familiefoto’s kwijt, het kind kon waarschijnlijk – zeker dat jaar – niet afstuderen, er zijn met de computer ook privé documenten meeverkocht waardoor is het recht op privacy geschonden, enz. Is het de bedoeling van de uitvoering om mensen op die manier af te straffen? Zeker niet. Waarom gebeurt het dan? Het gebeurt enerzijds omdat de schuldeisers wilder en wilder worden in hun geldlust en de openbare ambtenaren – gerechtsdeurwaarders – zich meer en meer onverantwoordelijk gedragen. Maar anderzijds, omdat mensen zich niet verweren tegen willekeur van sommige gerechtsdeurwaarders.

Wat doen bij beslag op computer?

Eerste wat er moet gebeuren is het zoeken naar een oplossing om de schuld af te betalen. Dit gebeurt tijdens een dialoog met uw schuldeiser. Zulke oplossingen zijn talrijk en altijd mogelijk met de goede wil van beide partijen. Kunt u dat moeilijk zelf? Vraag hulp.

Indien uw schuldeiser te wild is, is niet bereid om naar een oplossing te zoeken en tot uitvoerend roerend beslag overgaat moet u op tijd zwarigheden uiten. U doet het best door binnen 5 dagen een aangetekende brief te sturen naar de gerechtsdeurwaarder die beslag heeft gelegd. Kijk in het art. 1408 Gerechtelijk Wetboek welke goederen niet voor beslag vatbaar zijn, lees wat hierboven staat en zet het duidelijk op papier. Motiveer uw bezwaar. Kunt u het zelf niet, vraag hulp. Voor meer of minder verstandige gerechtsdeurwaarder zou het voldoende moeten zijn. Voor minder verstandige bestaat er een beslagrechter die bevoegd is de zwarigheden in het kader van uitvoerend roerend beslag te beoordelen.

Comments are closed